Przypadki

Odmiana przez przypadki


Są 4 przypadki, mianowicie: mianownik (der Nominativ), dopełniacz (der Genitiv), celownik (der Dativ), biernik (der Akkusativ).


Przypadki w języku niemieckim odpowiadają tym samym przypadkom w języku polskim, wyjątkiem jest narzędnik (Z kim? Z czym?) w języku niemieckim zastępujemy mianownikiem (Kto? Co?) lub przez połaczenie tego rzeczownika z odpowiednim przyimkiem.


Przykłady:

Wer ist hier der Chef? Kto jest tu szefem?

Ich fahre mit dem Bus. Jadę autobusem.



Z reguły podczas odmiany przez przypadki jedynie rodzajnik a nie sam rzeczownik ulega zmianie. Do rzeczownika w niektórych przypadkach może być dodana końcówka, przypadki te będę opisywać poniżej – patrz deklinacja słaba!


MIANOWNIK (NOMINATIV)


Jest podstawowym przypadkiem w języku niemieckim. Odpowiada na pytania Kto? Co?


Przypadek

R. męski

r. żeński

r. nijaki

l. mnoga

Nominativ

der

die

das

die



DOPEŁNIACZ (GENITIV)


Przypadek ten odpowiada na pytanie Wessen? ( Kogo? Czego? Czyj?)


Przypadek

r. męski

r. żeński

r. nijaki

l. mnoga

Genitiv

des

der

des

der


Oprócz tego rzeczowniki w liczbie pojedynczej, rodzaju męskiego i nijakiego otrzymują końcówkę -s (do długich wyrazów np. des Lehrers) lub -es (do słów jednosylabowych np. des Freundes)


Przykłady


Das ist die Tasche des Lehrers. To torba nauczyciela.

Das sind die Sachen der Frau. To rzeczy kobiety.


Przypadek Genitiv w mowie potocznej często wypierany jest przez użycie przyimka von np.


Das sind die Sachen von der Frau. To rzeczy kobiety.


Genitiv z imionami i nazwiskami

  • nie stosujemy wówczas rodzajnika

  • dodajemy końcówkę – s do imienia lub nazwiska, w przypadku gdy jest to imię i nazwisko dodajemy końcówkę do nazwiska.

  • Gdy imię lub nazwisko występuje razem z rzeczownikiem Pani – Frau lub Pan – Herr, końcówkę -s dodajemy do imienia lub nazwiska, a Frau i Herr pozostają bez rodzajników, dodatkowo do Herr dodajemy końcówkę -n , co daje nam Herrn – patrz deklinacja słaba!

  • Kiedy imię lub nazwisko kończy się na -s nie dodajemy końcówki – s lub -es jedynie '



Przykłady:


Monicas Schrank – szafa Moniki

Martin Schmidts Auto - samochód Martina Schmidta

Herrn Fischers Haus – dom pana Fischera

Frau Brausteins Buch – książka pani Braunstein

Kris' Auto – auto Krisa


CELOWNIK (DATIV)


Odpowiada na pytanie Wem? (Komu?)


Przypadek

r. męski

r. żeński

r.nijaki

l.mnoga

Dativ

dem

der

dem

den


Oprócz tego rzeczowniki w liczbie mnogiej w tym przypadku otrzymują końcówkę -n, wyjątek stanowią rzeczowniki, które już kończą się na literę n np. Blumen lub na literę -s np. Fotos



po tych czasownikach zawsze stosujemy celownik:

  • antworten (odpowiadać)

  • bringen (przynosić)

  • danken (dziękować)

  • gehören (należeć do)

  • geben (dawać)

  • gratulieren (gratulować)

  • helfen (pomagać)

  • zeigen (pokazać)


Przykłady


Das Fahrrad gehoert dem Kind. Rower należy do dziecka.

Ich gratuliere dem Mädchen. Gratuluję dziewczynie.


BIERNIK (AKKUSATIV)


Odpowiada na pytania Wen (Kogo?) Was (Co?)


Przypadek

r. męski

r. żeński

r.nijaki

l. mnoga

Akkusativ

den

die

das

die



Po takich czasownikach zawsze stosujemy biernik:


-besuchen (odwiedzać)

  • begegnen (spotkać)

  • brauchen (potrzebować)

  • essen (jeść)

  • haben (mieć)

  • kaufen (kupować)

  • kennen (znać)

  • malen (malować)

  • schicken (wysyłac)

  • schreiben (pisać)

  • trinken (pić)



Przykłady:


Ich brauche den Kuli. Potrzebuję długopisu.


ODMIANA SŁABA RZECZOWNIKA

Wiele rzeczowników rodzaju męskiego odmienia się według deklinacji słabej. Po prostu otrzymują końcówkę -n lub -en we wszystkich przypadkach za wyjątkiem Nominativu w liczbie pojedynczej.

Rzeczowniki te mają końcówki:

  • e

  • ist

  • ent

  • ant

  • oraz pojedyncze jednosylabowe rzeczowniki


Przykłady:


der Student – student den Studenten – student odmieniony przez przypadek – Akkusativ

der Herr – pan den Herrn – pan odmieniony przez przypadek - Akkusativ


COPYRIGHT © ERIM www.erim.pl erim@erim.pl, PORTAL EDUKACYJNY stat4u